لوگو دکتر پریسا طاهری
Search
Close this search box.

دلایل مشکلات گفتاری در سالمندان چیست؟

مشکلات گفتاری در سالمندان یکی از اختلال های گفتاری شایع است که با افزایش سن در بین افراد سالمند مشاهده می شود. ارتباط هر فردی با دنیای خارج به وسیله زبان صورت می گیرد. زبان یک وسیله مهم در انتقال احساسات و عواطف و همچنین نیاز های فرد به دیگران است. به طور میانگین از سن 65 سالگی به بعد، توانایی های گفتاری، ارتباط زبانی، تکلم صحیح، کیفیت صدا و… دستخوش تغییرات می شود. در دوران سالمندی به دلیل مشکلاتی که در گفتار به وجود می آید، حجم گفتار فرد کاهش پیدا می کند، نسبت به گذشته ساکت تر می شود و قدرت بیان او در واژه یابی کمتر خواهد شد.

اختلال گفتاری در سن سالمندی موجب می شود تا فرد به انزوا کشیده شود. سالمند دچار اختلال گفتاری، طول جملات خود را کوتاه تر می کند و از صحبت کردن با دیگران خجالت زده می شود. سرعت خواندن و نوشتن در سنین بالاتر به دلیل مشکلاتی که در گفتار به وجود می آید، کاهش چشمگیری خواهد داشت‌. البته این نوع مشکل برای تمامی سالمندان به وجود نمی آید و شدت آن از فردی به فرد دیگر متغیر خواهد بود. مشکلات سلامت و بهداشت دهان و دندان در افزایش و شدت مشکلات گفتاری در سن بالاتر نیز تاثیر گزار خواهد بود.

مشکلات گفتاری در سالمندان

مشکلات گفتاری در سالمندان را بشناسید

هنگامی که فرد پا به سن سالمندی می گذارد، سیستم عصبی بدن به مرور زمان تضعیف می شود و توانایی خود را از دست می دهد. به مرور زمان مشکلات مختلف، تاثیرات مخربی بر روی سلامتی سیستم عصبی می گذارند. یکی از این اختلالات شایع در سالمندی، مشکلات گفتاری در سالمندان یا دیس آرتری (Dysarthria) می باشد. سالمندان به دلیل آسیبی که بر سیستم عصبی آن ها وارد می شود، توانایی کنترل بر روی زبان، فک و حنجره خود را از دست می دهند. این افراد متوجه تمامی صحبت های اطرافیان خود می شوند؛ اما در ارتباط با دیگران دچار مشکل خواهند شد.

لازم به ذکر است از آن جایی که این مشکل در بین سالمندان شایع است، اما فقط مختص به افراد سالمند نمی شود. ممکن است فردی در جوانی یا نوجوانی و کودکی به این اختلال دچار شود، اما درصد آن پایین تر خواهد بود. مشکلات گفتاری به صورتی پدید می آید که ماهیچه های تولید کننده صدا دچار ضعف یا فلجی می شوند. به همین خاطر افراد سالمند تا حد زیادی از کنترل کردن تکلم خود عاجز می مانند. از آن جایی که این نوع اختلال موجب افسردگی و کمتر حرف زدن سالمندان می شود، مراقبت از آن ها باید به صورت ویژه بوده و تحت مراقبت های پزشکی قرار بگیرند.

بیشتر بخوانید: مراقبت از سالمندان مبتلا به پارکینسون

انواع مشکلات گفتاری در سالمندان

سیستم عصبی انسان شامل مغز، نخاع، نورون های عصبی انتقال دهنده سیگنال و… است که در سن سالمندی دستخوش تغییرات قرار می گیرد. عمر سیستم عصبی بعد از مدتی کاهش پیدا می کند و رو به فرسودگی می رود. مشکلات گفتاری در سالمندان به دلیل آسیب هایی که به سیستم عصبی انسان وارد می شود به شش دسته اصلی تقسیم خواهد شد. در هر یک از انواع اختلال دیس آرتری، فرد رفته رفته توانایی تکلم صحیح خود را از دست می دهد و کنترلی بر روی ماهیچه های گفتاری خود نخواهد داشت. انواع اختلال گفتاری در سن سالمندی عبارت هستند از:

1. اسپاستیک

اگر به نورون های فوقانی موجود در دو طرف مغز آسیبی وارد شود یا پوشش محافظتی آن دستخوش تغییرات قرار بگیرد، حرف زدن فرد سالمند بسیار سخت و آزاردهنده خواهد بود.

2. آتاکسیک

آسیب وارد شده به مخچه انسان می تواند تکلم را برای هر فردی سخت کند. در سالمندان به دلیل آسیب پذیری بالا، هر گونه ضربه ای به مخچه ممکن است منجر به اختلال آتاکسیک شود. در این حالت فرد در ادای حروف صدا دار دچار سختی می شود و نمی تواند هجا کشی کند.

3. فلاسید

اختلال گفتاری فلاسید در سالمندی زمانی رخ می دهد که نورون های حرکتی تحتانی دچار عارضه شده باشند. حرف زدن سالمندان در این حالت به صورت نامفهوم و بریده بریده است که به اصطلاح آن را فلاسید می نامند.

4. هایپو کینتیک

برخی از سالمندان که دچار مشکلات گفتاری هستند، ممکن است به صورت آهسته و یکنواخت و بدون هیچ هیجانی صحبت کنند. تن صدای آن ها بسیار آرام است و فهمیدن حرف هایشان بسیار سخت می شود. در این حالت به دلیل آسیب رسیدن به بخشی از مغز به نام گالگلیون، اختلال دیس آرتری از نوع هایپو کینتیک رخ می دهد.

5. هایپر کینتیک

یکی دیگر از مشکلات گفتاری در سالمندان، هایپر کینتیک بوده که مانند اختلال هایپو کینتیک بخش گالگلیون مغز فرد سالمند آسیب دیده است. البته تفاوت اصلی اختلال گفتاری هایپر کینتیک با اختلال هایپو کینتیک در به گوش رسیدن صدا های اضافی و نامفهوم در هنگام حرف زدن است. هنگامی که فرد سالمند صحبت می کند، نوعی صدا های غیر قابل پیش بینی و اضافی به گوش می رسد.

6. مختلط

یکی از شایع ترین اختلالات گفتاری در بین این شش دسته که بیشتر در سالمندان اتفاق می افتد، نوع مختلط آن است. در نوع مختلط فرد دو یا چند نوع ترکیب شده از پنج دسته بالا را دارد.

بیشتر بخوانید: بهترین متخصص طب سالمندان

دلایل مشکلات گفتاری در سالمندان

دلایل مشکلات گفتاری در سالمندان

مشکلات گفتاری در سالمندان، تکلم بی ربط و نامفهوم یا تیکه تیکه حرف زدن می تواند از علائم سکته مغزی در افراد سالمند باشد که باید با مراقبت های ویژه پزشک متخصص تحت درمان قرار بگیرند. به طور کلی آسیب رسیدن به سیستم عصبی فرد سالمند، موجب اختلال تکلم در سالمندان می شود. برخی از آسیب ها و تضعیف ماهیچه ها در سیستم عصبی مغز مانند موارد زیر، منجر به دیس آرتری می شوند:

·  آسیب ناگهانی و شدید به دهان یا صورت

· آسیب ناگهانی و شدید به حنجره، فک یا گردن

·  سکته مغزی در سالمندی

· وجود تومور های مغزی

·  فلج مغزی

·  عوارض مصرف دارو های ضد تشنج و آرامبخش

از طرفی دیگر برخی از بیماری ها به خصوص در دوران سالمندی، زمینه آسیب به سیستم عصبی را فراهم می کند. در این بین چند نوع بیماری موجب می شود تا سالمند دچار عارضه دیس آرتری شود. مهم ترین بیماری هایی که منجر به اختلال گفتار و تکلم در دوران سالمندی می شوند عبارت هستند از:

·   بیماری پارکینسون (حدود 70 درصد از سالمندان دچار پارکینسون می شوند)

·  آسیب تروماتیک یا عارضه مغزی

·  بیماری ALS

·  بیماری MS (در بیماری MS تکلم فرد دچار مشکل می شود)

بیشتر بخوانید: اختلال حافظه

انواع مشکلات گفتاری در سالمندان

نتیجه گیری

مشکلات گفتاری در سالمندان یکی از انواع اختلالاتی است که با افزایش سن ممکن است برای فرد سالمند رخ دهد. این اختلال علاوه بر ناراحتی و آزرده خاطر شدن فرد سالمند، می تواند دیگران را نیز تحت تنش قرار دهد. کم حرف شدن، منقطع حرف زدن، کیفیت بد صدا، گرفتگی حنجره و… از علائم دیس آرتری خواهد بود. اختلال گفتار و تکلم در دوره سالمندی به شش نوع تقسیم می شود که شایع ترین مدل آن نوع مختلط یا میکس است. بیماری های مختلفی مانند MS، ALS، پارکینسون و… می توانند عارضه اختلال تکلم و گفتار را قوت بخشند.

سوالات متداول

آیا اختلال گفتاری در دوران سالمندی ارثی است؟

اختلال گفتار و تکلم در دوران سالمندی ارثی نیست و بر اثر آسیب به سیستم مغزی عصبی به مرور زمان و با کهولت سن اتفاق می افتد. برخی از بیماری هایی که منجر به اختلال دیس آرتری می شوند و می توانند ارثی باشند عبارتند از پارکینسون یا MS که می تواند احتمال ابتلا به دیس آرتری را در نسل های بعد بالا ببرد.

نحوه گفتار سالمندانی که دچار اختلال گفتاری هستند چگونه است؟

مشکلات گفتاری در سالمندان به صورتی است که شدت آن در هر فرد نسبت به دیگری متفاوت است. افراد مبتلا به دیس آرتری در هنگام صحبت کردن دچار وقفه می شوند. واژه یابی آن ها ضعیف می شود، نمی توانند جملات خود را تکمیل کنند، صدایشان بریده بریده می شود، خیلی آرام یا با صدای اضافی حرف می زنند، در هجا کشی دچار مشکل می شوند و… .

چه نوع بیماری هایی منجر به دیس آرتری می شود؟

بیماری هایی که بتوانند به سیستم عصبی مغز آسیب وارد کنند، احتمال ابتلا به دیس آرتری را بالا می برند. برخی از بیماری های شایع که می توانند منجر به اختلال گفتاری در سالمندان شوند عبارتند از: پارکینسون، ALS، MS، عارضه مغزی و… .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط