انزوای اجتماعی در سالمندان | دلایل و راه‌های درمان

انزوای اجتماعی در سالمندان امروزه به یک امر شایع و رایج در جوامع مختلف تبدیل‌ شده است. همانطور که می‌دانید انسان از بدو تولد خود، به‌عنوان یک موجود اجتماعی زندگی می‌کند؛ در جامعه و با همراهی سایر انسان‌ها فعالیت می‌کند، رشد می‌کند و به‌طور کلی روزهای زندگی خود را سپری می‌کند. این موضوع در نهایت منجر به وابستگی شدید هر انسانی به روابط اجتماعی با دیگر انسان‌ها می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که در دوران سالمندی، گریبا‌گیر افراد می‌شود از همین وابستگی اجتماعی ناشی است.

با افزایش سن، هر شخصی نسبت به دوران جوانی خود تنها و تنهاتر می‌شود و افراد کمتری را برای مصاحبت و همراهی در کنار خود دارد. این تنهایی در نهایت بر روان افراد تاثیر گذاشته و موجب انزوای اجتماعی آن‌ها حتی در شرایطی که دورشان شلوغ است، می‌شود. انزوای اجتماعی در سالمندان تبدیل به یک مسئله نگران‌کننده شده که با سرعت بسیاری در حال رشد است. به‌همین دلیل، پژوهشگران بسیاری به دنبال کشف دلایل انزوای اجتماعی و راه‌حل‌های آن در افراد سالمند هستند. ما نیز در ادامه این مطلب به بررسی دلایل و راهکارهای درمان انزوای اجتماعی در افراد مسن خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.

انزوای اجتماعی در سالمندان

همانطور که اشاره کردیم، انزوای اجتماعی یک بیماری خطرناک و روبه‌رشد در جوامع مختلف است. براساس تحقیقاتی که صورت گرفته است، تقریباً بسیاری از افراد 50 سال به بالا دچار انزوای اجتماعی هستند و از تنهایی روانی خود رنج می‌برند. جالب است بدانید که انزوای اجتماعی، به‌صورت شدیدی، سلامت فرد را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و احتمال ابتلای او به انواع بیماری‌ها و مرگ زودرس را افزایش می‌دهد. به‌همین دلیل، آشنایی با این بیماری روحی و راه‌های جلوگیری و درمان آن، از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است.

انزوای اجتماعی در سالمندان می‌تواند به دلایل مختلفی صورت بگیرد که در ادامه به بررسی مفصل آن‌ها خواهیم پرداخت. تحقیقاتی که از سوی پژوهشگران در این زمینه انجام‌شده، به‌نتایج فوق‌العاده‌ای منجر شده است. براساس این تحقیقات، افراد مسنی که پس از بازنشستگی، به یک‌باره دچار تنهایی می‌شوند و روابط اجتماعی خود را تا حد زیادی، از دست می‌دهند، بیشتر در خطر ابتلا به انزوای اجتماعی قرار دارند. از سویی دیگر، افرادی که همواره به‌صورت فعالی در کارهای تیمی و معنادار شرکت می‌کنند و سعی بر تقویت روحیه خود دارند، خیلی کم به بیماری انزوای اجتماعی مبتلا می‌شوند.

به‌طور کلی، انزوای اجتماعی در سالمندان یک بیماری خطرناک است که شدیداً سلامت آن‌ها را تهدید کند. در زیر به تعدادی از عواقب ابتلا به این بیماری روانی اشاره می‌کنیم:

• انزوای اجتماعی می‌تواند منجر به مرگ زودرس شود
• این بیماری روانی می‌تواند خطر سکته قلبی و مغزی را به‌صورت چشم‌گیری افزایش دهد
• انزوای اجتماعی می‌تواند موجب افسردگی، اضطراب شدید و خودکشی شود
• انزوای اجتماعی در افراد مسن، خطر ابتلا به زوال عقل را 50 درصد افزایش می‌دهد
• و…

بیشتر بخوانید: دیابت در سالمندان

دلایل انزوای اجتماعی در سالمندان

بیماری انزوای اجتماعی در سالمندان می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. اصلی‌ترین دلیل ابتلا به این بیماری در دوران سالمندی، کاهش قابل‌توجه میزان ارتباطات اجتماعی است؛ بسیاری از افراد پس از بازنشستگی، به یک‌باره دچار کاهش روابط اجتماعی می‌شوند که این موضوع می‌تواند بر سلامت روان آن‌ها تاثیر گذاشته و بیماری انزوای اجتماعی را در آن‌ها تقویت کند. علاوه بر این مورد، دلایل بسیار زیادی می‌تواند منجر به ابتلا به این بیماری روانی شود؛ از موارد کوچک و ریز گرفته تا فقدان‌های بزرگ!

برخی از وقایع، همچون از دست دادن یک عزیز، انتقال به مرکز مراقبت از سالمندان، تنها زندگی کردن و… می‌تواند ضربه روحی جبران‌ناپذیری را بر افراد وارد کند, ضربه‌ای روحی که در نهایت شخص را به‌سوی انزوای اجتماعی هدایت می‌کند. همانطور که گفتیم، انزوای اجتماعی در سالمندان می‌تواند به دلایل مختلفی صورت بگیرد؛ در بخش زیر به برخی از این دلایل اشاره می‌کنیم:

• بازنشستگی از کار
• تحمل مرگ یک عزیز
• شرایط نامناسب سلامت روان
• تنها زندگی کردن
• اختلالات فیزیکی و حرکتی
• فقر
• و…

این موارد و بسیاری دیگر، درنهایت می‌تواند منجر به بیماری انزوای اجتماعی در سالمندان شود. اما از آنجایی که این بیماری به‌خودی خود خطرناک است و علاوه بر آن، موجب بیماری‌های دیگری نیز می‌شود، باید نسبت به راه‌حل‌های درمانی آن نیز آگاه باشیم. به‌همین منظور در ادامه به بررسی راهکارهایی مناسب برای درمان این بیماری روحی، می‌پردازیم.

بیشتر بخوانید: توهم در سالمندان

راه های درمان انزوای اجتماعی در سالمندان

برای درمان و کاهش اثرات انزوای اجتماعی در سالمندان، تاکنون راهکارهای بسیاری از سوی پزشکان و پژوهشگران ارائه شده است؛ برخی از این راهکارها باید از سوی خود این افراد به‌کار گرفته شوند و برخی دیگر، باید از سوی اطرافیان مراعات شود. اگر شما نیز در اطرافیان خود، فرد سالمندی دارید که به بیماری انزوای اجتماعی مبتلا شده است، باید نسبت به حفظ سلامت روانی او مسئولیت‌پذیر باشید. شما عزیزان می‌توانید با عیادت منظم فرد سالخورده و همچنین برقراری ارتباط تلفنی، تصویری و…، نقش بسیار مهمی در درمان انزوای اجتماعی او ایفا کنید.

از سویی دیگر، خود افراد مسن مبتلا به این بیماری روانی نیز باید در درمان آن، همکاری کنند؛ به‌عبارتی خود شخص مبتلا به این بیماری، تاثیر پررنگی در درمان آن دارد. در این بخش تعدادی از بهترین توصیه‌های پزشکان و روان‌پزشکان را در ارتباط با درمان انزوای اجتماعی در سالمندان را برای شما عزیزان آماده کرده‌ایم:

1. دوستان و آشنایان خود را به‌صرف چای و غذا به خانه خود دعوت کنید.
2. از تماس تلفنی روزانه با عزیزان و دوستان خود دریغ نکنید و همواره در ارتباط با آن‌ها باشید
3. در کارها و فعالیت‌های گروهی به‌صورت فعال، حضور داشته و همواره مسئولیتی، هرچند کوچک، برعهده داشته باشید
4. از گردش و پیاده‌روی دریغ نکنید
5. همواره سعی در کمک کردن به دیگران داشته باشید؛ این موضوع باعث می‌شود احساس مفید بودن داشته باشید
6. شاد زندگی کردن را تجربه کنید و همواره لبخند بر لب داشته باشید
7. نحوه استفاده از تلفن‌همراه و کامپیوتر را یاد بگیرید
8. از کمک روان‌شناس برای حل مشکلات روحی خود بهره ببرید

آیا انزوای اجتماعی در سالمندان قابل پیشگیری و درمان است؟

باید توجه داشته باشید که انزوای اجتماعی در سالمندان، امروزه تبدیل به یک بیماری روانی رایج شده است؛ اما این به معنای غیرقابل پیشگیری بودن این بیماری نیست. شما عزیزان می‌توانید با رعایت نکاتی که در بالا اشاره کردیم، از ابتلا به این بیماری روانی جلوگیری کنید.

توجه داشته باشید که اگر به هر دلیلی، به بیماری انزوای اجتماعی در سالمندان دچار شده‌اید، این پایان راه نیست؛ چراکه این بیماری روحی، امروزه قابل کنترل و درمان است. شما عزیزان می‌توانید با استفاده از نکاتی که در بالا ذکر شد و همچنین بهره‌مندی از مشاوره یک پزشک متخصص، از شدت این بیماری روانی بکاهد و آن را درمان کنید.

بیشتر بخوانید: تنهایی در دوره سالمندی

سوالات متداول